Imágenes de Asturias

descargar


Suscríbete

Recibe cada mes el sumario en tu correo

Opinión Firmas Xaviel Vilareyo Castiella, condáu d'Asturies

Castiella, condáu d'Asturies

Imprimir E-mail
(3 Votos)
Escrito por Xaviel Vilareyo   
Miércoles, 28 de Agosto de 2013 09:49
Castiella, condáu d'Asturies 5.0 out of 5 based on 3 votes.
L'orixe de Castiella ye un condáu del Reinu d'Asturies. El reinu asturianu taba dividíu en condaos o provincies internes pa la so governanza. El cargu de conde nun yera hereditariu y tenía funciones alministratives, fiscales, xudiciales y militares amás de representar al rei al que debía rendir cuentes añalmente.
miranda newEl rei podía destituir a los condes si bien nel condáu de Galicia surdieron tendencies a heredar el cargu políticu. El condáu más oriental yera'l d'Álaba que comprendía cuasi les actuales Bizcaya y Álaba. Llindante taba'l pequenu condáu de Castiella siendo éstos nel sieglu IX los más difíciles d´habitar polos ataques moros que subíen dende Zaragoza.
La primer mención a Castiella apaez na Crónica d'Alfonsu III escrita n'Uviéu nel 883 onde se diz qu'Alfonsu I pobló y organizó les tierres de Bardulia qu'agora llamamos "Castella". Esti territoriu ye'l situáu al norte del ríu Ebru y al sur de los montes onde los reis d'Asturies edificaron abondos castiellos defensivos que daríen nome al condáu.
Esta tierra na antiguedá yera Autrigonia, habitada por un pueblu celta, los autrigones, mui romanizaos y que pudo recibir población de bárdulos, tamién recibió a colonos bascos, asturianos y godos. Esta Castiella Vieya comprende los valles de Mena, Losa, Valdegovía y norte de La Bureba. De tiempos d'Alfonsu II daten les colonizaciones eclesiástiques de los abaes Vítulo y Ervigiu en Villarcayo. Los colonos del norte ocupaben les tierres por simple presura. Los obispos asturianos Odoariu y Xuan colonicen Luego y Valpuesta. L'obispáu de Valpuesta consolídase a pesar de los ataques moros siendo'l gran obispáu oriental del Reinu d'Asturies.
La primer mención a Castiella apaez na Crónica d'Alfonsu III escrita n'Uviéu nel 883
Nel 865 datamos la esistencia del conde Rodrigu, el primer conde conocíu de Castiella que tamién lo yera d'Álaba. El conde Gómez governaba Amaya; Ordoñu, el condáu d'Oca y Gonzalo el del castiellu de Burgos. Yá con Rodrigu, fiel servidor d'Ordoñu I d'Asturies, el so condáu espándese pal sur del Ebru pelos sos afluentes. Con Alfonsu III el reinu estiéndese per tola Bureba y llega hasta Pancorbu y los condaos orientales ganen abondu terrén y más responsabilidaes militares. Nel 884 el conde Diego Rodríguez Porcelos, fíu de Rodrigu, recibe l'encargu de poblar Burgos y la frontera del Reinu d'Asturies llega hasta'l ríu Arlanza. A principios del sieglu X la frontera yá ta nel Dueru. Gonzalo Téllez apaez como conde de Lantarón y Cerezu, Nuño Núñez en "Castiella" y Gonzalo Fernández en Lara y Burgos. Alfonsu III yera contrariu a unificar toos estos condaos orientales mui activos militarmente pero hacia 932 Fernán González, conde de Lara y Burgos, fíu del anterior conde, llogra axuntar na so persona los condaos de Lantarón, Cerezu y Álaba, nomándose-y conde en "toa Castiella". Fernán González presionó pa qu'esti condáu fuera hereditariu, una tendencia del nuevu feudalismu, anque nunca se separtó de la obediencia y sumisión debida a los reis lexítimos d'Asturies. Los problemes sucesorios nel reinu favorecieron la nueva moda hereditaria, sofitada nos precedentes de Galicia y na concesión del cargu condal a los príncipes asturianos, fíos del rei. El debilitamientu del poder real facilita a los condes a exercer funciones "reales" como conceder fueros o tomar decisiones militares propies y rápides (conquistes). Defender la frontera implicaba necesariamente conquistar nuevos territorios, espandiendo asina los condaos asturianos hacia'l sureste.
vilareyo-castiella
Muertu'l fíu de Fernán González nun asediu hereda'l cargu condal el so hermanu Sanchu García que tuvo que pagar tributu añal a Almanzor. Que'l cargu fuera hereditariu nun significa una "independencia" como afirmen los historiadores castiellanistes. Nada más lloñe de la realidá. El rei tenía'l so exércitu y poder lexítimu y si lo quería imponer pola fuerza tenía derechu a facelo axusticiando a cualuquier conde, pero na práctica nun había más soberanía que la del rei y más enemigu que los moros, y toos lluchaben nuna mesma empresa común. El reinu asturianu sólo se "dixebra" cuando Alfonsu III lu reparte ente los fíos a la manera xermánica tornando a xuntase con Fruela II d'Asturies y con Alfonsu VI. La llingua d'esti territoriu de Castiella, un romance asturianu influenciáu pola fonética bascuencia, empieza a diferenciase. El condáu pasa por herencia al rei de Pamplona y llueu al segundu de los sos fíos, Fernando que casáu cola heredera del Reinu d'Asturies, Sancha, conviértese en Fernando I, rei consorte d'Asturies y Lleón y conde de Castiella. La invención de Castiella como "reinu" ye una creación más bien del sieglu XIII inspirada poles ambiciones imperiales d'Alfonsu X llueu les conquistes de Toledo y Andalucía.

scroll back to top
 

Una hora menos en Miranda

Entre 2008 y 2014, Xaviel Vilareyo escribió en Fusión Asturias un artículo mensual bajo el nombre Una hora menos en Miranda. Aquí se puede encontrar la recopilación completa de estos trabajos.

Directorio de empresas

silvota_trabajador

Directorio de  Guía de Asturias

Números publicados

portadas

Concejos

mapa_asturias_p